Eklemlerdeki kıkırdağın zamanla bozulması ve incelmesiyle oluşan dejeneratif bir hastalıktır. Kıkırdağın aşınması, kemiklerin birbirine sürtünmesine neden olarak ağrı ve hareket kısıtlılığına yol açar. Eklem kireçlenmesi en sık diz, kalça, eller ve omurga eklemlerinde görülür.
Eklem Kireçlenmesi Nedenleri
Birçok faktöre bağlı olarak gelişebilir. Eklem kıkırdağı zamanla yıpranır ve vücudun onarım kapasitesi azalır. Ailede osteoartrit öyküsü bulunan kişilerde risk daha yüksektir. Obezite, eklemler üzerine fazla yük binmesine neden olur ve kıkırdağın aşınmasını hızlandırır.
Önceden yaşanmış eklem yaralanmaları veya kırıklar, eklem kireçlenmesi gelişimini tetikler. Sürekli aynı hareketleri gerektiren meslekler ve sporlar eklem aşınmasına neden olur. Destekleyici kasların zayıflığı, eklemlere binen yükü artırarak aşınmayı hızlandırır.
Eklem Kireçlenmesi Belirtileri
Hareket sırasında veya sonrasında eklemlerde ağrı hissedilir. Özellikle sabah ve uzun süre hareketsiz kaldıktan sonra eklemde sertlik meydana gelir. Eklem hareketlerinde azalma görülür. İltihaplanmaya bağlı olarak eklemde şişlik oluşabilir. Ekleme basınç uygulandığında hassasiyet hissedilir. Hareket sırasında eklemde çıtırtı veya sürtünme hissi oluşabilir.
Eklem Kireçlenmesi Tanısı Nasıl Konur?
Eklem kireçlenmesi tanısı koymak için doktor, hastanın tıbbi geçmişini dinleyerek fiziksel muayene yapar. Röntgen ile eklemdeki daralma, kemik çıkıntıları veya kıkırdak kaybı gibi değişiklikler gözlemlenir. Manyetik rezonans görüntüleme, kıkırdak hasarının detaylı olarak değerlendirilmesini sağlar. Kan testleri, osteoartriti diğer hastalıklardan ayırt etmek için yapılabilir. Enfeksiyon veya diğer eklem hastalıklarının olup olmadığını belirlemek için eklem sıvısı incelenebilir.
Eklem Kireçlenmesi Tedavi Yöntemleri
Ağrıyı hafifletmek için ağrı kesiciler ve antiinflamatuar ilaçlar kullanılır. Eklem sıvısını desteklemek için hiyalüronik asit enjeksiyonları uygulanabilir. İlerlemiş vakalarda kortikosteroid enjeksiyonları ile iltihap ve ağrı azaltılabilir. Kasları güçlendiren egzersizler eklemi destekler ve ağrıyı azaltır. Esneklik egzersizleri hareket kabiliyetini artırır. Su terapisi eklemlere daha az yük binmesini sağlayarak hareketi kolaylaştırır.
Fazla kiloların verilmesi eklem yükünü azaltarak hastalığın ilerlemesini yavaşlatır. Omega-3 yağ asitleri, antioksidanlar ve D vitamini içeren besinler kıkırdak sağlığını destekler. Dizlik, tabanlıklar ve baston gibi yardımcı ekipmanlar eklemlere binen yükü azaltabilir. Hastalık ileri seviyeye ulaştığında cerrahi yöntemler düşünülebilir. Küçük cerrahi müdahaleler ile eklem temizlenebilir. Kemik hizalaması düzeltilerek eklem üzerindeki baskı azaltılabilir. Eklem aşınması ileri düzeydeyse yapay eklem protezi takılabilir.
Sonuç
Yaşlanma süreciyle birlikte ortaya çıkabilir. Ancak yaşam tarzı değişiklikleri, egzersiz ve uygun tedavilerle yönetilebilen bir hastalıktır. Erken teşhis ve doğru tedavi yöntemleri ile ağrılar azaltılabilir. Eklem hareketliliği korunabilir ve yaşam kalitesi artırılabilir. Eğer eklem ağrısı veya sertlik gibi belirtiler yaşıyorsanız, bir uzmana danışarak erken önlem almanız önemlidir.
